Ventilatie begint bij het ontwerp, niet op de bouwplaats

Ventilatie wordt in bouwprojecten nog regelmatig pas laat in het proces uitgewerkt. Eerst wordt het gebouw ontworpen, daarna volgt de ruwbouw en pas daarna komt de installatietechniek in beeld. Voor ventilatie werkt die volgorde steeds minder goed. 

Een ventilatiesysteem loopt namelijk door het hele gebouw: van het dak tot in de vloeropbouw, via kanalen, schachten, sparingen en doorvoeren. Daarmee raakt het meerdere disciplines tegelijk. Wanneer ventilatie pas later wordt ingepast, leidt dat op de bouwplaats regelmatig tot aanpassingen of improvisatie. 

Volgens Nick Lont, ventilatiespecialist bij Ubbink, is het daarom belangrijk om ventilatie al in de ontwerpfase mee te nemen. “De keuzes die je in het ontwerp maakt, bepalen uiteindelijk hoe soepel de uitvoering verloopt. Door ventilatie vanaf het begin te integreren in het gebouwontwerp voorkom je veel praktische knelpunten later in het proces.” 

Van ontwerpkeuze naar praktische uitvoering

In de huidige bouwpraktijk wordt die vroege afstemming steeds belangrijker. Gebouwen moeten energiezuiniger zijn, daken worden intensiever benut en prefab bouwmethodes laten minder ruimte voor wijzigingen tijdens de uitvoering. 

Dat betekent dat installatietechnische keuzes eerder vast moeten liggen. Denk bijvoorbeeld aan:
- de route van ventilatiekanalen
- de positie van schachten en sparingen
- de plek van ventilatiedoorvoeren in het dak
- de afstemming met andere installaties, zoals zonnepanelen of warmtepompen 

Wanneer deze elementen pas op de bouwplaats samenkomen, ontstaan sneller conflicten tussen verschillende disciplines. Het verleggen van een kanaal kan bijvoorbeeld invloed hebben op luchtdebieten, geluid of drukverlies. Ook op het dak kan het gebrek aan afstemming leiden tot ruimteproblemen. Door ventilatie al in de ontwerpfase integraal mee te nemen, ontstaat een oplossing die aansluit bij zowel het gebouwontwerp als de installatietechniek. 

Het snijvlak van bouw en installatie

Ventilatie bevindt zich vaak precies op het snijvlak van bouwtechniek en installatietechniek. Een oplossing moet technisch goed functioneren, maar ook praktisch te verwerken zijn tijdens de bouw. Volgens Lont vraagt dat om systemen en producten die rekening houden met beide werelden. “Een ventilatieoplossing moet niet alleen op papier kloppen, maar ook logisch te installeren zijn.” 

Bij productontwikkeling kijkt Ubbink daarom niet alleen naar prestaties, maar ook naar praktische verwerking. Zo wordt bijvoorbeeld gekeken naar vragen zoals:
- hoe eenvoudig een sparing kan worden gemaakt
- hoe luchtdichte en waterdichte aansluitingen gerealiseerd worden
- hoe een oplossing aansluit op prefab bouwmethodes
- hoe installateurs efficiënter kunnen werken op de bouwplaats 

Om professionals te ondersteunen in dit proces stelt Ubbink onder andere ontwerptools, technische documentatie en instructievideo’s beschikbaar. Daarmee kunnen ontwerpers en installateurs keuzes in een vroeg stadium beter onderbouwen en vastleggen.

Steeds meer techniek op het dak 

Vooral op het dak wordt zichtbaar hoe belangrijk integrale afstemming is. Waar het dak vroeger vooral een bouwkundig element was, is het tegenwoordig vaak een plek waar meerdere installaties samenkomen. Zonnepanelen, warmtepompen, ventilatiesystemen en andere technische installaties moeten allemaal een plek krijgen. Dat vraagt om oplossingen die efficiënt omgaan met de beschikbare ruimte. 

Vanuit die praktijk ontwikkelde Ubbink de Valetis Slim dakdoorvoer. Deze lage ventilatiedoorvoer kan onder zonnepanelen worden geplaatst en vraagt minder ruimte op het dak. Daardoor kunnen ventilatie en energieopwekking eenvoudiger binnen hetzelfde ontwerp worden gecombineerd. 

De introductie van Valetis Slim tijdens VSK+E 2026 – en de nominatie voor een VSK+E Award – laat volgens Lont zien dat de vraag naar compacte, integraal ontworpen oplossingen groeit. 

Ventilatie als vast onderdeel van het gebouw 

De belangrijkste les uit veel projecten is volgens Lont dat ventilatie niet achteraf moet worden opgelost. Wanneer ventilatie vanaf het begin in het ontwerp wordt geïntegreerd, ontstaat er een systeem dat beter aansluit op het gebouw en eenvoudiger te realiseren is. 

Dat leidt niet alleen tot betere prestaties van het ventilatiesysteem, maar ook tot minder faalkosten en een efficiëntere uitvoering op de bouwplaats. Bovendien zorgt het ervoor dat ontwerpers, aannemers en installateurs eerder in het proces met elkaar samenwerken. “Goede ventilatie begint niet bij de installatie,” besluit Lont, “maar bij een ontwerp waarin bouw en techniek vanaf het begin samenkomen.”