Welke regels gelden voor een rookgasafvoer?

Een veilige cv-installatie begint bij een goed werkende rookgasafvoer én voldoende toevoer van verbrandingslucht. Als installateur kijk je daarom verder dan alleen de ketel.

In dit artikel zet expert Bert Lodewijckx van Ubbink de voorschriften voor je op een rij: de wettelijke eisen, de CO-certificering, de normen en montagevoorschriften, de ketelvervanging en de gezamenlijke rookgasafvoer in flats.

Wat het Bbl vraagt

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt eisen aan de afvoer van rookgas en de toevoer van verbrandingslucht. Dat betekent:
• Dat de voorzieningen voldoende capaciteit moeten hebben om het toestel veilig te laten functioneren.
• Dat rookgassen naar buiten moeten.
• Dat rookgassen niet mogen terugstromen of door lekkage in het gebouw terecht mogen komen.

Bij nieuwbouw bepaal je de capaciteit van de rookgasafvoer volgens NEN 2757. De benodigde verbrandingslucht hangt af van de specificaties van het toestel. Beoordeel de afvoer en de toevoer daarom samen met het aangesloten toestel.

Wat CO-certificering van je vraagt

Sinds 1 april 2023 mogen alleen CO-gecertificeerde bedrijven en monteurs de werkzaamheden uitvoeren die onder het wettelijke CO-stelsel vallen. Dat gaat onder meer om installatie, onderhoud en reparatie van gasverbrandingsinstallaties, inclusief de bijbehorende rookgasafvoer en verbrandingsluchttoevoer.

Je voert deze werkzaamheden dus uit vanuit een gecertificeerd bedrijf en met de nodige vakkennis. Alleen een vakbekwaamheidsbewijs voor jou als monteur is niet voldoende: ook het bedrijf waarvoor je werkt moet gecertificeerd zijn. Gecertificeerde bedrijven staan in het Register gasverbrandingsinstallaties. Je klant kan daar controleren of jouw bedrijf voor deze werkzaamheden gecertificeerd is.

Normen, richtlijnen en voorschriften

Naast de wetgeving krijg je te maken met productnormen, praktijkrichtlijnen en installatievoorschriften:
• EN 14471 is relevant voor kunststof rookgasafvoersystemen. De norm gaat onder meer over prestaties zoals dichtheid en temperatuurbestendigheid.
• NPR 3378 reeks geeft praktische richtlijnen voor het installeren van gasinstallaties en rookgasafvoermateriaal.

• Het installatievoorschrift van de toestel- en systeemfabrikant.

Een norm, een praktijkrichtlijn en een installatievoorschrift hebben elk hun eigen functie. Gebruik ze daarom naast elkaar en raadpleeg steeds de actuele voorschriften van de fabrikant. Zo pas je de eisen toe op de installatie.

Beugeling en afschot

Het Rogafa-beugelvoorschrift (onderdeel van de NPR 3378-46) bevat aanwijzingen per type leiding, ook voor de juiste beugelafstand. Controleer dus welke voorschriften voor jouw situatie gelden. Houd daarbij deze punten aan:
• Monteer spanningsvrij en gebruik de voorgeschreven beugels en bevestigingsmiddelen.
• Houd bij kunststof rekening met uitzetting.
• Rogafa schrijft voor de beschreven rookgasverbindingsleidingen een afschot van 3 graden naar het toestel voor, ongeveer 50 millimeter per meter. Zo voer je condens correct af.
• Mix in de aansluitleiding geen componenten van verschillende materialen of fabricaten, behalve daar waar de fabrikant van het systeem dit toelaat. 
• Pas de voorgeschreven beugels van de fabrikant toe.
• Gebruik alleen een smeermiddel dat de fabrikant toestaat.

Neem de rookgasafvoer mee bij ketelvervanging

Vervang je een cv-ketel? Bij de vervanging van een gastoestel moet je ook het afvoersysteem vervangen als dit ouder is dan 15 jaar. Ubbink hanteert NPR 3378-45 als uitgangspunt voor het vervangen van het rookgaskanaal.

Bij de vervanging van een gesloten toestel (VR of HR) door een gesloten HR-toestel moet je mogelijk ook de rookgasafvoerleiding vervangen. De luchttoevoer hoort bij het hele systeem. Controleer daarom of de kanalen dicht zijn en vervang ze als dat nodig is.

Controleer ook een gezamenlijke rookgasafvoer

Werk je in een flatgebouw met een gezamenlijke rookgasafvoer? Stem je werkzaamheden dan af met de eigenaar of de VvE. Ook voor werkzaamheden aan een gezamenlijke rookgasafvoer moet jouw bedrijf gecertificeerd zijn (BRL6000-25).

Voordat je een nieuwe ketel aansluit, moet een gecertificeerd installateur (BRL6000-25) het afvoerkanaal grondig inspecteren. De Gasketelwet verplicht niet om het hele systeem te vervangen, maar wel om deze inspectie te doen. Een camera-inspectie is alleen een eerste stap: een inspectierapport is geen geschiktheidsverklaring. Die verklaring volgens NPR 3378-45 geeft de fabrikant van het afvoersysteem af. Die laat zien dat het kanaal veilig is en past bij de nieuwe HR-ketel. Past het systeem niet bij de nieuwe ketel, of is het versleten, beschadigd of lek? Dan vervang je het.

→ Lees ook: Veilig verwarmen begint bij de rookgasafvoer

→ Meer over Ubbink