Energie vraagt in de toekomst om een andere mindset van jou

De energietransitie draait niet alleen om het leren van (nieuwe) technieken. Om je werk in de toekomst goed te blijven doen, is het belangrijk dat je openstaat voor een andere manier van denken. In de praktijk zien specialisten Marnix van der Meulen en Raimond Looye dat de grens tussen W- en E-installaties vervaagt. Daardoor verandert de inhoud van de gereedschapskoffer en wordt energiemanagement de komende jaren jouw grootste uitdaging. Hoe dat zit, lees je in dit interview.

Geen energie te verliezen

De energietransitie begint met een andere manier van denken volgens Marnix van der Meulen, teamleider Technisch Advies bij Wasco. De grens tussen werktuigbouwkundige (W) en elektrotechnische (E) installaties vervaagt. “De verandering die gaande is en steeds belangrijker wordt, is en blijft energie binnenhouden”, zegt Marnix.

Hij noemt dit ‘energie onder het dak houden’: zorgen dat wat je erin stopt, er niet uitgaat. Dat begint bij isolatie, gevolgd door energiezuinige installaties zoals wtw-systemen, warmtepompen en vloerverwarming. Een volgende stap is het slim aansturen van elektrische apparaten. Dat vraagt om nauwere samenwerking tussen werktuigbouwkundige en elektrotechnische installateurs.

Raimond herkent deze ontwikkeling. Volgens hem ontstaat er een snijvlak tussen ICT en techniek. Installateurs zijn gewend aan het ophangen van een groepenkast en het aansluiten van verlichting, maar de nieuwe ontwikkelingen binnen de energietransitie vragen om meer kennis van ICT.

Laptop in de gereedschapskoffer

Nieuwe technieken vragen om andere uitrusting. “Je moet gaan inbedrijfstellen en instellingen toevoegen aan je installatie. Je hebt een laptop nodig, of in het meest gunstige geval je telefoon, om de installatie werkend te krijgen,” zegt Raimond Looye, manager Energy Solutions bij Rexel Nederland. Ook kennis van datanetwerken en simkaarten wordt onderdeel van het werk van installateurs.

Waar je vroeger een schakelaar omhaalde en het licht ging branden, vul je nu parameters in en koppel je apparaten aan elkaar. Naast de multimeter hoort inmiddels ook een laptop bij de standaarduitrusting.

Marnix vult aan dat dit om een bredere blik vraagt. Het gaat niet langer alleen over het apparaat, maar over het totaalplaatje van een woning. Hij verwacht dat je als installateur in de toekomst minder tijd besteedt aan het apparaat zelf en meer aan klantadvies en controle.

Zo allround kan niemand zijn

Doordat ontwikkelingen elkaar in hoog tempo opvolgen, wordt ondersteuning vanuit de groothandel belangrijker. “De ontwikkelingen gaan zo snel dat het voor een installateur nauwelijks te volgen is,” benadrukt Marnix.

Raimond wijst erop dat installateurs onmogelijk overal specialist in kunnen zijn. Er zijn bijvoorbeeld honderden verschillende batterijmerken op de markt, die allemaal hetzelfde doen maar toch verschillen. De meerwaarde zit volgens hem in de zekerheid van iemands keuze: “We verkopen geen techniek, we verkopen comfort en bedrijfszekerheid.”

Marnix vult aan met “Installateurs vinden het lastig om met nieuwe technieken aan de slag te gaan. Ze grijpen liever terug op kabels trekken en pijpen buigen.” Toch is instappen in die nieuwe wereld onvermijdelijk.

Energiemanagement wordt je grootste uitdaging

Wanneer beide experts vooruitkijken, dan springt één ontwikkeling voor de komende 5 jaar eruit: energiemanagementsystemen (EMS). Marnix: “De energiemanagementsystemen die alles met elkaar moeten gaan verbinden, dat wordt de grootste uitdaging.” De afzonderlijke technieken zijn volgens Marnix grotendeels al beschikbaar. De uitdaging zit niet meer in de losse componenten, maar in de onderlinge samenhang.

Als iedereen tegelijk thuiskomt en op hetzelfde moment gaat laden, koken en verwarmen, ontstaan er pieken. De uitdaging is om dat slim aan te sturen, zodat het net niet overbelast raakt, de kosten laag blijven en de woning comfortabel blijft.

Daarom moeten diverse installaties in huis meer als één systeem worden bekeken. “Wij weten alles van warmte en water. Rexel vult dat aan met de elektrotechnische kant,” zegt Marnix. Je sluit niet meer alleen een warmtepomp aan; er komen zonnepanelen, batterijen en laadstations bij. Uiteindelijk moet er een overkoepelend systeem (EMS) komen dat alle die apparaten slim aanstuurt.

Geen standaardoplossing meer

Netcongestie zorgt ervoor dat installateurs afscheid moeten nemen van standaardoplossingen. Een universeel antwoord heeft Raimond niet, want dat bestaat simpelweg niet: “Er is niet één oplossing. Dat zou het leven een stuk makkelijker maken, maar die is er niet.” Dit komt doordat gebouwen, gebruikers en de investeringsbereidheid te veel van elkaar verschillen. Dat vraagt om maatwerk en vooral om een nieuwe denkwijze.

Raimond ziet daarbij een paradox: verduurzaming lijkt soms haaks te staan op de elektrificatie van Nederland. Zonnepanelen zorgen voor uitdagingen op het elektriciteitsnet, elektrisch rijden zorgt voor extra belasting. Denk daarom goed na over wat je met de eigen energie van je klanten gaat doen. Energie is niet meer vanzelfsprekend.

Herken je deze uitdagingen?

Wanneer je deze uitdagingen in jouw praktijk al tegenkomt, val dan terug op onze teams. Zij kunnen je helpen bij vragen over energiemanagement, inbedrijfstelling of de juiste keuze uit het aanbod.

 

→ Het originele interview werd gepubliceerd in Koppeling 3, 2026